Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym w pigułce

Dnia 1 października 2017 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 862). Tworzy ona przede wszystkim „Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym”, a także modyfikuje cztery ustawy, w tym Kodeks Karny. Jakie to modyfikacje i co się kryje za złożoną nazwą nowego Rejestru?

Podstawowe założenia ustawy

Zgodnie z art. 4 omawianej ustawy, Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym prowadzony w systemie teleinformatycznym przez Ministra Sprawiedliwości (przy pomocy  Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego), składać się będzie z dwóch oddzielnych baz danych: Rejestru z dostępem ograniczonym i Rejestru publicznego.

W Rejestrze z dostępem ograniczonym gromadzone będą dane o osobach prawomocnie skazanych za popełnienie przestępstw na tle seksualnym, o osobach przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa na tle seksualnym, o osobach, wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa na tle seksualnym, a także o nieletnich, wobec których prawomocnie orzeczono środki wychowawcze, poprawcze lub wychowawczo-lecznicze albo którym wymierzono karę za czyny karalne na tle seksualnym. Na potrzeby omawianej ustawy, ustawodawca zdefiniował „przestępstwa na tle seksualnym”. Zgodnie z art. 2, są nimi przestępstwa przeciwko wolności seksualnej wymienione w rozdziale XXV Kodeksu Karnego, z pewnymi wyłączeniami. Ta część Rejestru będzie zawierać bardzo szczegółowe dane osobowe sprawców, a w tym oprócz imienia i nazwiska, m. in. numer PESEL, wizerunek twarzy uzyskany z Rejestru Dowodów Osobistych, aktualne adresy zameldowania na pobyt stały lub czasowy oraz faktyczny adres pobytu. Informacje te będą dostępne jedynie dla podmiotów określonych w art. 12 ustawy, a w tym w szczególności dla organów państwowych, a także instytucji, których działalność związana jest z kontaktami z dziećmi (szkoły, przedszkola, fundacje itp.).

Z kolei w Rejestrze publicznym gromadzone będą dane o osobach, które dopuściły się przestępstwa zgwałcenia wobec małoletniego poniżej 15. roku życia; które popełniły przestępstwo ze szczególnym okrucieństwem; które były już raz skazane na karę pozbawienia wolności bez warunkowego jej zawieszenia i ponownie popełniły przestępstwo seksualne na szkodę małoletniego i które zostały w związku z tym skazane prawomocnym wyrokiem sądu; wobec których orzeczono warunkowe umorzenie postępowania karnego, bądź wobec których orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa seksualne. Dane te obejmować będą w szczególności imię i nazwisko, wizerunek twarzy oraz nazwę miejscowości, w której osoba ta przebywa. Dane z Rejestru publicznego będą dostępne bez ograniczeń oraz publikowane na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Sprawiedliwości.

Omawiana ustawa nakłada również obowiązki na potencjalnych pracodawców. Przed nawiązaniem z osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi pracodawcy lub inni organizatorzy w zakresie takiej działalności są obowiązani do uzyskania informacji, czy dane tej osoby są zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym. Wykonanie tego obowiązku nie jest wymagane w przypadku rodziny małoletniego lub osoby znanej rodzicom małoletniego osobiście oraz w przypadku działalności wykonywanej w stosunku do własnych małoletnich dzieci lub małoletnich dzieci znajomych. Ponadto, ustawa nakłada nowy obowiązek na Policję, która tworzyć będzie i udostępniać mapę zagrożeń przestępstwami na tle seksualnym.

Przestrzeganie przepisów ustawy zabezpieczone zostało przepisami karnymi. Kara aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1000 zł została przewidziana dla osób, które będąc do tego obowiązane, nie zgłaszają faktycznego adresu swojego pobytu odpowiedniemu podmiotowi oraz dla osób, które dopuszczają do pracy osoby bez uprzedniego uzyskania informacji o nich z Rejestru lub wiedząc, że ich dane są zamieszczone w Rejestrze. Z kolei kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch została przewidziana dla osób, które uzyskują dane z Rejestru z dostępem ograniczonym bez uprawnienia.

Zmiany innych ustaw

Jak wspomniałam we wstępie, omawiana ustawa wprowadza zmiany do czterech innych ustaw. W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, wprowadzono przepis o obowiązku tworzenia i udostępniania policyjnej mapy zagrożeń przestępstwami na tle seksualnym, a w ustawie z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym oraz w ustawie z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych wprowadzono zmiany związane z prowadzeniem Rejestru. Wreszcie, w Kodeksie Karnym dochodzi do zaostrzenia regulacji w przedmiocie środka karnego, o którym mowa w art. 41 § 1a KKorzeczenie o zakazie zajmowania określonych stanowisk lub wykonywania określonego zawodu w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego będzie obligatoryjne.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.