Zakaz handlu w niedziele zmienia trzy kodeksy

Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. z 2018 r. poz. 305), której obywatelski projekt wywołał w kraju sporą dyskusję, wchodzi w życie już 1 marca 2018 r. Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego tytułowej regulacji spowodowało znowelizowanie aż trzech kodeksów — Kodeksu Pracy, Kodeksu KarnegoKodeksu Postępowania w Sprawach o Wykroczenia.

Najważniejsze postanowienia ustawy

Generalnie rzecz ujmując, omawiana ustawa określa zasady dotyczące ograniczenia handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w placówkach handlowych w niedziele i święta oraz w dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy. Jej przepisy stosuje się również do przedsiębiorców wykonujących zarobkową działalność handlową. Art. 3 ustawy wprowadza katalog ustawowych pojęć, którego szczegółowa lektura jest niezbędna dla zrozumienia, kogo konkretnie dotyczą wprowadzane zakazy. I tak np. przez „placówkę handlową” należy rozumieć obiekt, w którym jest prowadzony handel oraz są wykonywane czynności związane z handlem, w szczególności: sklep, stoisko, stragan, hurtownię, skład węgla, skład materiałów budowlanych, dom towarowy, dom wysyłkowy, biuro zbytu — jeżeli w takiej placówce praca jest wykonywana przez pracowników lub zatrudnionych. Z kolei „wykonywanie czynności związanych z handlem” oznacza, w rozumieniu ustawy, wykonywanie w placówce handlowej czynności bezpośrednio związanych z handlem przez pracownika lub zatrudnionego, a także wykonywanie w takiej placówce przez pracownika lub zatrudnionego czynności związanych z magazynowaniem towarów lub ich inwentaryzacją. „Pracownikiem” jest pracownik w rozumieniu KP, a „zatrudnionym” jest co do zasady osoba zatrudniona na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Art. 5 ustawy zakazuje handlu, wykonywania działalności związanych z handlem oraz powierzania pracownikom lub zatrudnionym wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele i święta. Z kolei art. 6 ustawy przewiduje szeroki katalog wyłączeń spod generalnego zakazu, w którym znajdują się m.in. sklepy internetowe, stacje paliw, kwiaciarnie, apteki, sklepy z pamiątkami i dewocjonaliami, kioski, placówki pocztowe, piekarnie, cukiernie i restauracje. Spod zakazu wyłączeni są także przedsiębiorcy prowadzący handel wyłącznie osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek.

Zgodnie z art. 8 i 9 ustawy, w dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy handlować będzie można tylko do godz. 14:00, przy czym pracownicy zachowują prawo do wynagrodzenia za cały dzień pracy.

Kto, wbrew powyższym zakazom powierzy wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem pracownikowi lub zatrudnionemu, podlegać będzie karze grzywny w wysokości od 1.000 do 100.000 zł.

Zmiany w trzech kodeksach

W Kodeksie Pracy w Dziale Szóstym (Czas pracy) Rozdziale VII (Praca w niedziele i święta) uchylono art. 1519a, który dotychczas regulował generalny zakaz pracy w święta w placówkach handlowych. W jego miejsce wprowadzono bezpośrednie odesłanie do przepisów nowej ustawy.

Kodeksie Karnym stypizowano nowe przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową (Rozdział XXVIII) polegające na złośliwym lub uporczywym powierzaniu wykonywania pracy w handlu lub wykonywania czynności związanych z handlem pracownikowi lub zatrudnionemu w niedziele i święta oraz po godz. 14:00 w dniu 24 grudnia lub w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy. Karą przewidzianą za to naruszenie jest grzywna lub kara ograniczenia wolności. Należy zwrócić uwagę, że ten nowy przepis KK dotyczy kwalifikowanego naruszenia ogólnego zakazu, które to naruszenie musi być „złośliwe lub uporczywe”. Naruszenie innego rodzaju stanowi bowiem wykroczenie i podlega karze grzywny uregulowanej bezpośrednio w omawianej ustawie.

Z uwagi na stypizowane w art. 10 wykroczenie zagrożone karą grzywny, Kodeks Postępowania w Sprawach o Wykroczenia otrzymuje nowe brzmienie art. 17 § 2, które dodało to wykroczenie do katalogu tych, w których oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy. Ponadto, zgodnie z dodanym art. 96 § 1bc KPW,  jeżeli ukarany co najmniej dwukrotnie za wykroczenie określone w omawianej ustawie popełni w ciągu dwóch lat od dnia ostatniego ukarania takie wykroczenie, właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy może w postępowaniu mandatowym nałożyć grzywnę w wysokości do 5000 zł.

Okresy przejściowe

Aby te dość radykalne zmiany uczynić dla Obywateli nieco mniej dotkliwymi, Ustawodawca zastosował metodę stopniowego ich wprowadzania poprzez rozłożenie w czasie. I tak, w okresie od 1 marca do 31 grudnia 2018 r. zakaz, o którym mowa w art. 5, nie obowiązuje w pierwszą i ostatnią niedzielę każdego miesiąca kalendarzowego, a w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. zakaz, o którym mowa w art. 5, nie obowiązuje w ostatnią niedzielę każdego miesiąca kalendarzowego. W konsekwencji, całkowity zakaz zacznie obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2020 r.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.